Alles over Speekselklieren: Wat je moet weten

Speekselklieren spelen een cruciale rol in onze mondgezondheid. Maar wist je dat er tal van problemen kunnen ontstaan als deze klieren niet goed functioneren? In dit artikel duiken we in de wereld van de speekselklieren en bespreken we alles van een droge mond tot mondproblemen bij mensen met een verstandelijke beperking. Laten we meteen beginnen!

Problemen met de mondgezondheid op latere leeftijd

Wanneer we ouder worden, kunnen er verschillende mondproblemen optreden. De meest voorkomende zijn:

Ontstoken tandvlees

Veel mensen ontwikkelen ernstige tandvleesproblemen naarmate ze ouder worden. Dit komt vaak door tandplak, een kleverige laag die zich ophoopt op de tanden en het tandvlees. Als tandplak niet tijdig wordt verwijderd, kan dit leiden tot ontsteking en verergering van problemen zoals bloedend en gezwollen tandvlees.

Wortelcariës

Een ander veelvoorkomend probleem is wortelcariës, waarbij gaten ontstaan in de tandwortels door terugtrekkend tandvlees. Deze kwetsbare plekken, zonder de beschermende glazuurlaag, zijn extra vatbaar voor tandbederf.

Wat is een droge mond en wat zijn de oorzaken?

Een droge mond, of xerostomie, is een veelvoorkomend probleem dat ontstaat door een tekort aan speeksel. Dit kan ontstaan door verschillende factoren:

Medicijnen

Vele medicijnen, zoals die voor hoge bloeddruk en antidepressiva, kunnen de speekselafgifte verminderen. Dit kan leiden tot een droge mond, wat weer gevolgen kan hebben voor de mondgezondheid.

Ziekten

Bij ziekten zoals diabetes of het syndroom van Sjögren kan ook een droge mond optreden. Dit kan soms tijdelijke, maar ook blijvende klachten geven.

Bestraling van het hoofd of de hals

Mensen die bestraald zijn vanwege kanker in het hoofd of de hals ervaren vaak blijvende schade aan hun speekselklieren, wat ernstige monddroogheid kan veroorzaken.

Gevolgen van een droge mond

Een droge mond is niet alleen ongemakkelijk, het kan ook leiden tot ernstigere problemen zoals:

Verhoogde tandplakvorming

Doordat speeksel helpt bij het reinigen van de mond, kan een tekort aan speeksel leiden tot sneller tandplak en dus meer kans op cariës.

Moeite met praten en slikken

Zonder voldoende speeksel wordt het praten en slikken pijnlijk. Dit bemoeilijkt ook het genieten van voedsel en drinken.

Hoe de gevolgen van een droge mond te bestrijden

Gelukkig zijn er verschillende manieren om een droge mond te verlichten:

Stimuleren van speekselafgifte

Eet voedsel dat goed gekauwd moet worden, zoals wortels of suikervrije kauwgom. Dit kan de speekselproductie stimuleren.

Verandering van medicijnen

Als medicijnen de oorzaak zijn, bespreek dan met je arts of aanpassingen mogelijk zijn.

Gebruik van speekselvervangers

Wanneer de speekselklieren falen, kunnen speekselvervangers zoals gels of sprays helpen om de mond vochtig te houden.

Mondgezondheidsproblemen bij mensen met een verstandelijke beperking

Mensen met een verstandelijke beperking hebben vaak extra kans op mondgezondheidsproblemen. Dit heeft te maken met:

Voeding en kauwproblemen

Als iemand moeite heeft met kauwen, kan dat leiden tot een verhoogde vorming van tandplak door zachte voeding die langer in de mond blijft.

Afwijkende tandstand

Een afwijkende tandstand maakt het moeilijker om goed te poetsen en kan leiden tot tandbederf.

Conclusie

Speekselklieren zijn cruciaal voor een goede mondgezondheid. Door bewust te zijn van de problemen die kunnen optreden, kunnen we proactief handelen en onszelf beschermen tegen mondgezondheidsproblemen. Laat je niet ontmoedigen als je worstelt met een droge mond of andere mondproblemen. Heb je vragen hierover? Aarzel niet om contact op te nemen met je tandarts voor advies!

Veelgestelde Vragen

1. Wat kan ik doen bij een droge mond?

Probeer speekselvervangers te gebruiken en hydrateer je mond met water. Eet ook voedsel dat stevig is en goed gekauwd moet worden.

2. Hoe weet ik of ik last heb van wortelcariës?

Als je pijn of gevoeligheid ervaart aan je tandwortels, kan dat wijzen op wortelcariës. Een tandarts kan dit bevestigen.

3. Welke medicijnen kunnen een droge mond veroorzaken?

Medicijnen zoals antidepressiva, antihypertensiva en slaapmiddelen kunnen de speekselproductie verminderen.

4. Hoe vaak moet ik naar de tandarts bij mondproblemen?

Het is raadzaam om minstens twee keer per jaar op controle te gaan, vooral als je problemen hebt met je mondgezondheid.